Wydawca treści Wydawca treści

Historia Nadleśnictwa

09.03.2022 | Mateusz Świerczyński

Nazwa Cisna wymieniana jest w latach 1745, 1785 oraz w XIX i XX wieku. Wcześniej, w 1552 roku nazwa brzmiała „Czyasna", w 1576 r. „Cziszna" zaś w 1589 r. „Cziesna". W języku ukraińskim nazwa brzmiała „Tisna". Nazwa była wywodzona od polskiego słowa „ciasny". Może również pochodzić od staropolskiego słowa „ciosno" oznaczającego dawny znak graniczny zaciosywany na drzewach.

Wieś Cisna położona jest przy starym trakcie wiodącym od Sanoka przez Przełęcz nad Roztokami w stronę Humennego, który użytkowany był jeszcze w okresie II wojny światowej. Szlak ten znany był już w czasach rzymskich, czego potwierdzeniem są dwie monety cesarza Hadriana znalezione w Cisnej. Lokacja wsi związana jest z tym traktem. Wybitną rolę kolonizatorską w dolinie Solinki, a więc w centrum Bieszczadów, odegrała rodzina Balów wywodząca się z Węgier. Duże zasługi w osadnictwie miała również rodzina Kmitów. W samych Bieszczadach ludność stanowiły dwie grupy etniczne - Łemków i Bojków. Granice terytorialne obu grup nie były ścisłe i wyraźne. Przyjął się pogląd ustalający granicę między Łemkowszczyzną a Bojkowszczyzną od wsi Solinka (była Łemkowska). Wsie położone na wschód w tym: Cisna, Liszna, Dołżyca i Wetlina były już wsiami bojkowskimi. Jak podaje literatura kultura Bojków była szczególnie prymitywna ale i najmniej skażona obcymi wpływami. Bojkowie zajmowali się gospodarką hodowlaną, głównie wypasem wołów, z całą pierwotną organizacją życia na połoninach (Koszar, Koliba) i wypasem owiec. Dalszym źródłem zarobku była eksploatacja lasów, praca w tartakach i wypalanie węgla drzewnego.

W latach 1939 - 1944 Bieszczady jak i pozostałe tereny Polski znalazły się pod okupacją niemiecką. W 1944 roku wyzwolone zostały spod okupacji niemieckiej tereny Bieszczadów Zachodnich. Po wyzwoleniu zostały opanowane przez Ukraińską Powstańczą Armię. W 1947 roku przystąpiono do akcji „Wisła" której celem było przesiedlenie ludności ukraińskiej do ZSRR i na Ziemie Odzyskane. Zniszczonych zostało wiele wsi na terenie Nadleśnictwa Cisna jak: Roztoki Górne, Krzywe, Dołżyca, Buk, Łopienka, Żubracze, Liszna, Solinka. Cisna, jako miejscowość zniszczona podczas wojny i w czasie walk z UPA, popadła w ruinę.

Lasy Nadleśnictwa Cisna stanowiły uprzednio własność prywatną średnich i większych posiadaczy. W dokumencie sporządzonym 15 grudnia 1923 r. figurują właściciele dóbr Cisna: Józefa Rattierowa, Maksymilian Backenroth; masa spadkowa Hermana Backenrotha do rąk spadkobierczyni Belli Backenroth. Lasy włościańskie zagospodarowane były indywidualnie na podstawie obowiązujących przepisów i zarządzeń. Całość gospodarki leśnej omawianych terenów nastawiona była na pobór masy, który przynosił doraźne korzyści materialne.

Lasy prywatne większej własności włączone zostały do ALP drogą upaństwowienia na podstawie dekretu PKWN z dnia 6.09.1944 r. o przeprowadzeniu reformy rolnej (Dz. U.R.P. nr 3, póz. 13 z 1945), dekretu PKWN z dnia 12.12.1944 r. o przejęciu niektórych lasów na własność państwa (Dz. U.R.P. nr 15, póź. 82
z 1945 r.).

Grunty będące własnością drobnych posiadaczy zostały upaństwowione na podstawie dekretu z dnia 5.09.1947 r. (Dz. U.R.P. nr 59, póz. 318) - o przyjęciu na własność państwa nieruchomości po przesiedleniu do ZSRR oraz na podstawie ustawy z dnia 27.07.1949 r. (Dz. U. nr 46, póź. 339 z 1949 r.) - o przejęciu na własność państwa - nie pozostających w faktycznym władaniu właścicieli
- nieruchomości ziemskich, położonych w niektórych powiatach województwa białostockiego, lubelskiego, rzeszowskiego i krakowskiego. Nadleśnictwu Cisna zostały przekazane grunty niższej jakości oraz niewielkie powierzchnie lasów stanowiące własność tamtejszej ludności, przesiedlonej do ZSRR lub na Ziemie Zachodnie.

Nadleśnictwo Cisna po II wojnie światowej gospodarowało na podstawie następujących planów:

Prowizorycznego planu urządzenia gospodarstwa leśnego dla Nadleśnictwa Cisna na okres od 1.01.1954 r. do 31.12.1963 r.;
Definitywnego planu urządzania dla Nadleśnictwa Cisna obowiązującego od 0l.l0.1961 r. do 30.09. 1971 r.;
Planu urządzenia I rewizji na okres 1.10.1971 r. do 30.09.1981 r.;
Planu urządzenia II rewizji na okres 1.01. 1985 r. do 31.12.1994 r.;
Planu urządzenia III rewizji na okres 1.01.1996 r. do 31.12.2005 r.
Planu urządzenia IV rewizji na okres 1.01.2006 r. do 31.12.2015 r.

Obecny obręb Wetlina stanowią lasy byłego Nadleśnictwa Wetlina. Dokładna data utworzenia Nadleśnictwa Państwowego Wetlina nie jest ustalona. Przypuszcza się, że powstało ono w 1945 roku - nazwa Nadleśnictwa Wetlina wymieniona jest w protokołach przejęcia niektórych lasów na własność Skarbu Państwa Dyrekcji Lasów Państwowych w Rzeszowie w obecności p. o. Nadleśniczego w Wetlinie inż. Stanisława Bork - Preka (prot. z dnia 17 II 1945 r., 18 II 1945 r., 25 IV 1945 r.,
12 V 1945 r, 10 VI 1945 r.). Nadleśnictwo Wetlina zostało zorganizowane w 1954 roku. W tym samym roku przeprowadzone zostało przez sekcję Urządzania Lasu Okręgu Lasów Państwowych w Przemyślu pierwsze prowizoryczne urządzanie lasu na okres od 01.01.1954 do 31.12.1963 r. Dla ściślejszego opracowania zadań gospodarczych oraz potrzeb Nadleśnictwa, skrócony został okres obowiązywania operatu prowizorycznego urządzania i w 1961 r. przeprowadzono prace związane z opracowaniem definitywnego urządzania lasu na okres od 0l.10.1961 r. do 30.09.1971 r. (BULiGL o/Brzeg). Następnie Nadleśnictwo Wetlina gospodarowało na podstawie następujących planów:

Plan urządzeniowy I rewizji, sporządzony został na okres 1.10.1971 r. do 30.09.1981 r.
Plan urządzeniowy II rewizji sporządzony na okres 1.01. 1985 r. do 31.12.1994 r.
Plan urządzeniowy III rewizji sporządzony na okres 1.01.1996 r. do 31.12.2005 r.
Planu urządzenia IV rewizji na okres 1.01.2006 r. do 31.12.2015 r.

Gospodarka leśna była prowadzona według powyższych planów na podstawie ówczesnych zasad, instrukcji i zarządzeń. Poniżej przedstawione w tabeli dane obrazujące zaprojektowane i wykonane zadania w kolejnych okresach gospodarczych.

Połączenie dwóch Nadleśnictw w jedno dwuobrębowe nastąpiło Zarządzeniem nr 73 Dyrektora Generalnego Lasów Państwowych z dnia 12 listopada 2009 roku w sprawie połączenia Nadleśnictw: Wetlina i Cisna w RDLP Krosno oraz wprowadzenia zmian w zasięgu terytorialnym Nadleśnictwa Cisna w RDLP Krosno (znak: OR-0151-4/2009). Z dniem 31 grudnia 2009 roku zakończyło działalność Nadleśnictwo Wetlina, a z dniem 1 stycznia 2010 roku zostało włączone do Nadleśnictwa Cisna.

Najnowsze aktualności Najnowsze aktualności

Powrót

Konsultacje społeczne

18.06.2026 | Filip Paluch

Nadleśnictwo Cisna zaprasza do udziału w konsultacjach społecznych dotyczących obszarów referencyjnych oraz obszarów cennych przyrodniczo HCV (od ang. High Conservation Values).

W ramach przygotowania do procesu certyfikacji w systemie FSC ®, która odbywa się zgodnie z wypracowanym Przejściowym Standardem Odpowiedzialnej Gospodarki Leśnej FSC dla Polski (FSC-STD-POL-02-2024) Nadleśnictwo Cisna wytypowało powierzchnie referencyjne oraz obszary o szczególnych wartościach ochronnych HCV.

Czym są obszary referencyjne i obszary HCV?

Powierzchnie referencyjne to wyznaczone fragmenty lasów w Nadleśnictwie, na których pozostawiamy las procesom naturalnym. Są to obszary wyłączone z działań z udziałem człowieka, na których nie prowadzi się zabiegów gospodarczych i pielęgnacyjnych, a interwencja (np. usunięcie drzewa zagrażającego bezpieczeństwu publicznemu) jest dopuszczalna jedynie w sytuacjach wyższej konieczności - przy czym ścięte drewno pozostaje w lesie do naturalnego rozkładu. Jedynie w uzasadnionych przypadkach dopuszcza się tutaj działania mające na celu przywrócenie takich powierzchni do bardziej naturalnych warunków.

Obszary HCV (z ang. High Conservation Value) są to obszary wymagające szczególnej uwagi i dostosowanego sposobu gospodarowania (strategii zarządzania), ze względu na ich wyjątkowe wartości przyrodnicze, kulturowe i społeczne.

Wyróżniamy następujące kategorie obszarów HCV

HCV 1 – obszary, gdzie priorytetem jest ochrona przyrody, o kluczowym znaczeniu dla zachowania różnorodności biologicznej. Chronimy tu siedliska roślin i zwierząt zagrożonych wyginięciem, a także gatunki endemiczne i unikatowe w skali globalnej, regionalnej lub lokalnej. Obszary o wartościach ochronnych zebrane w grupie HCV 1 dzielą się na trzy elementy

HCV 1.1.- definiowane jako fragment lasu specjalnie przeznaczony do ochrony walorów przyrodniczych bez kompromisu z potrzebami gospodarki.

HCV 1.2. - ostoje gatunków rzadkich i zagrożonych

HCV 1.3. - ostoje gatunków endemicznych

HCV 2 - obejmuje rozległe krajobrazy leśne oraz ekosystemy, które pozwalają na swobodne funkcjonowanie całych populacji gatunków. W warunkach Polski kategoria ta obejmie duże (min.10 000 ha) kompleksy leśne ważne dla różnorodności biologicznej w skali krajobrazu. Mogą to być obszary Natura 2000, parki krajobrazowe. Obszary o wartościach ochronnych zebrane w grupie HCV 2 zawierają jeden element:

HCV 2.1. - kompleksy leśne odgrywające znaczącą rolę w krajobrazie, w skali krajowej, makroregionalnej lub globalnej

HCV 3 - obejmuje rzadkie i zagrożone ekosystemy, siedliska i ostoje –ochrona najcenniejszych typów siedlisk, takich jak torfowiska, bagna czy naturalne lasy łęgowe, które są szczególnie podatne na zanikanie. Obszary o wartościach ochronnych zebrane w grupie HCV 3 zawierają dwa elementy

HCV 3.1. - ekosystemy skrajnie rzadkie i ginące.

HCV 3.2. - ekosystemy rzadkie i zagrożone w skali Europy lecz w Polsce występujące powszechnie i wielkoobszarowo, stanowiące ważne obszary gospodarki leśnej.

HCV 4 - obejmuje obszary ochronne pełniące rolę stabilizatora środowiska:

Lasy wodochronne: zabezpieczają zasoby wód i chronią przed skutkami wezbrań.

Lasy glebochronne: przeciwdziałają erozji i chronią stabilność zboczy oraz gruntów narażonych na degradację.

Lasy dostarczające usług ekosystemowych: obejmują usługi zaopatrzenia, takie jak żywność, produkty leśne i woda, usługi regulacyjne, takie jak regulacja powodzi, susz, degradacji gleby, jakości powietrza, klimatu i chorób, usługi wspierające, takie jak tworzenie gleby i obieg składników odżywczych oraz usługi i wartości kulturowe, takie jak korzyści rekreacyjne, duchowe, religijne i inne korzyści niematerialne.

Obszary o wartościach ochronnych zebrane w grupie HCV 4 zawierają trzy elementy

HCV 4.1. - obszary wodochronne

HCV 4.2. - lasy glebochronne

HCV 4.3. - lasy zapewniają społeczeństwu szeroki zakres korzyści

HCV 5 obejmuje miejsca i zasoby o fundamentalnym znaczeniu dla zaspokajania podstawowych potrzeb społeczności lokalnych, ich utrzymania i przetrwania.

Obszary o wartościach ochronnych zebrane w grupie HCV 5 zawierają jeden element. W Polsce obszary te nie były wyznaczane.

HCV 6 - w tej kategorii znajdują się miejsca, obiekty i krajobrazy posiadające istotną wartość kulturową, historyczna i archeologiczną. Mogą to być miejsca pamięci, cmentarze oraz historyczne granice i budowle leśne.

Obszary o wartościach ochronnych zebrane w grupie HCV 6 zawierają dwa elementy.

HCV 6.1.- obszary o kulturowych, archeologicznych czy historycznych wartościach ochronnych

HCV 6.2.- miejsca o znaczeniu kulturowym, ekologicznym, gospodarczym lub religijnym, ważne dla społeczności lokalnych.

Szczegółowe kryteria identyfikacji wskazane są w dokumencie pod nazwą „Przejściowy standard odpowiedzialnej gospodarki leśnej”. Dokument dostępny jest w wersji on-line na stronach organizacji FSC:

https://pl.fsc.org/pl-pl/Standard-FSC-FM.

Informacje o powierzchniach referencyjnych i innych składowych sieci obszarów ochronnych zawiera zasada nr 6. Krajowe Ramy Szczególnych Wartości Ochronnych dla Polski określa załącznik I Standardu.

Gdzie można znaleźć zestawienia i mapy obszarów wyznaczonych przez Nadleśnictwo?

Zestawienia obszarów HCV oraz powierzchni referencyjnych wraz z mapami znajdują się w załącznikach 3 - 16

Jak można zgłaszać uwagi i wnioski do wytypowanych obszarów?

Uwagi i propozycje dotyczące identyfikacji projektowanych obszarów HCV można wnosić za pomocą formularza zgłoszeniowego, którego wzór znajduje się w załączniku nr 1

Wypełniony formularz prosimy dostarczyć w wybrany sposób:

1. E-mailem na adres: cisna@krosno.lasy.gov.pl

2. Przez eDoręczenia: AE:PL-14007-89593-SDDVU-07

3. Osobiście lub pocztą na adres: Nadleśnictwo Cisna, Cisna 87A, 38-607 Cisna (w przypadku wysyłki pocztowej decyduje data stempla).

Prosimy o zapoznanie się z klauzulą RODO – przesłanie uwag na jeden z podanych powyższych adresów jest równoznaczne z akceptacją klauzuli RODO

Do kiedy trwają konsultacje?

Proces konsultacji społecznych zostanie zakończony po upływie 30 dni od daty publikacji niniejszego ogłoszenia (tj. do16 lipca 2026 r.)

Kiedy i w jaki sposób będzie można się dowiedzieć o wynikach konsultacji?

Nadleśnictwo Cisna rozpatrzy wszystkie głosy, dla których podane są dane kontaktowe oraz uzasadnienie.

Wyniki konsultacji zostaną udostępnione w formie raportu, na stronie internetowej Nadleśnictwa Cisna w zakładce Informacje/Konsultacje społeczne oraz w na stronie BIP jednostki.

Raport powstanie w terminie 8 tygodni po zakończeniu konsultacji (tj. do 10 września 2026 roku)

W ramach procesu konsultacyjnego dotyczącego powierzchni referencyjnych oraz obszarów o szczególnych wartościach ochronnych zapraszamy na spotkanie informacyjne, podczas którego przedstawimy szczegółowe założenia, mapy oraz cele wyznaczenia poszczególnych obszarów.

Data: 29.06.2026 r.

Godzina: 13:00

Miejsce: sala konferencyjna w OSW Wołosań (przy siedzibie Nadleśnictwa Cisna)

Prosimy wszystkich zainteresowanych o zgłoszenie chęci udziału w spotkaniu informacyjnym na adres e-mail: cisna@krosno.lasy.gov.pl

Po zakończeniu konsultacji społecznych powstanie wykaz powierzchni referencyjnych i obszarów o szczególnych wartościach ochronnych, który będzie opublikowany na stronach www Nadleśnictwa.

Załączniki:

1. Formularz zgłaszania uwag i wniosków

2. Klauzula RODO

3. Zestawienie tabelaryczne obszarów HCV

4. Zestawienie tabelaryczne powierzchni referencyjnych

5. Mapa obszarów HCV 1.1

6. Mapa obszarów HCV 1.2

7. Mapa obszarów HCV 2.1

8. Mapa obszarów HCV 3.1

9. Mapa obszarów HCV 3.2

10. Mapa obszarów HCV 4.1

11. Mapa obszarów HCV 4.2